Rapport en een ode aan Prince!


Heb je wel eens meegemaakt dat je iemand voor het eerst ontmoet en dat er meteen een ‘klik’ is? Het lijkt alsof je elkaar al jaren kent. Heb je ook wel eens ervaren dat het juist niet lukt? Met een familielid, iemand die je leuk vindt of een collega waarmee je samen ‘moet’ werken. Je haalt alles uit de kast en het lukt je maar niet om goed in contact te komen. Alsof je op een andere golflengte bent afgestemd. Stel je eens voor dat er voor ieder mens een contactsleutel is en dat het aan jou is om de juiste sleutel op te sporen. Zo wordt contact maken een leuke en creatieve uitdaging. Wil je de geheimen van rapport leren kennen?

Rapport wordt ook wel onvoorwaardelijke acceptatie van de ander genoemd. Elk mens wil graag gezien, gehoord en begrepen worden. Carl Rogers heeft eens gezegd: “De meeste mensen luisteren niet om te begrijpen, de meeste mensen luisteren om te antwoorden”. Je hebt vast ook wel eens meegemaakt dat als een ander jou wil veranderen dit ten koste gaat van het contact.


Wist je dat het maken van contact in de basis heel simpel is? Rapport opbouwen heeft een hele simpele structuur. Vaak doen we dat ook automatisch. Een meesterlijk voorbeeld heb ik meegemaakt bij een concert van Prince in Barcelona. Stel je een groot sportpaleis gevuld met 10.000 Spanjaarden voor. Het licht gaat uit. Op het podium schijnt alleen één wit ‘spotlight’. Van achter de coulissen komt Prince al spelend op een witte elektrische gitaar het podium op. Hij speelt voluit en vol overgave een……………………. Spaans flamenconummer. Heel even een stilte en daarna een oorverdovend: Olé, olé, olé, olé. Beeld je de witte zakdoekjes en de brandende aanstekers ook even in. Wat een sfeer! Ik krijg er weer kippenvel van als ik eraan terugdenk.

Prince wordt een muzikaal genie genoemd. Wat mij betreft was hij ook een genie in het bouwen van rapport. En wat hij heeft hij in de ‘structuur’ nou gedaan? Hij heeft afgestemd op de cultuur van het land (volgen) en daarmee razendsnel contact opgebouwd om daarna zijn eigen muziek te gaan spelen (leiden). Het publiek was de hele avond uitzinnig over zijn optreden. Het recept voor het creëren van rapport is dus: ‘volgen – leiden’.

We kunnen volgen door af te stemmen op de woorden, de tonaliteit (stem) en de lichaamstaal. Als de tonaliteit en de lichaamstaal overeenkomen met de woorden die we uitspreken dan komen we geloofwaardig over. Wij mensen zoeken mensen die op ons lijken. Door onze (non)verbale communicatie af te stemmen op de ander kunnen we diepgaand contact maken. Kijk maar eens naar dit filmpje waarin spiegelneuronen worden genoemd als verklaring voor onze behoefte om gelijkgestemden op te zoeken:

Je kunt op heel veel manieren afstemmen. Op de lichaamstaal, de tonaliteit, op representatiesystemen (zien, horen of voel woorden), op de lagen van de Neurologische Niveaus waarop iemand communiceert. Als je met iemand een hobby deelt of je vindt dezelfde waarden belangrijk dan heb je ook snel een ‘klik’. Pubers maken rapport met hun kleding en straattaal. Op het werk spreek je soms hetzelfde jargon. Je hebt rapport als de ander zich ontspant en de adem zakt. Iemand durft dan ook persoonlijkere dingen over zichzelf te vertellen. Zodra je dat herkend dan kun je gaan leiden. Bij goed contact wisselen mensen het volgen en leiden af en lijkt het contact vloeiend en als vanzelf te gaan. Ik wens je waardevolle contacten toe.