Overtuigingen: Van ‘vloek’ naar vrijheid

Van beperkende- naar verruimende overtuigingen.
Heb je het sprookje De Kikkerkoning van de gebroeders Grimm weleens gelezen? Het sprookje waarin de prinses een kikker kust waarna er een mooie prins tevoorschijn komt. En weet je ook hoe het ooit zo gekomen is dat de prins in een kikker is veranderd? Een heks heeft een vloek over de prins uitgesproken. Waarna de prinses de betovering heeft doorbroken. Wist je trouwens dat wij mensen vaak onbewust de hele dag door ook ‘vloeken’ over onszelf en anderen uitspreken? En hoe je daarmee je vrijheid enorm beperkt?

Mensen ervaren de wereld door middel van hun zintuigen. We kunnen zien, horen, voelen, ruiken en proeven. Deze ervaringen hebben op zichzelf nog geen betekenis. Pas als we woord geven aan onze ervaringen dan krijgen ze betekenis. Elk woord is een label en daarmee evalueren we onze ervaring. Zonder labels kunnen we niet over onze ervaringen communiceren. Er zit wel een addertje onder het gras. Want werkt dat label voor of tegen je?

Realiseer je dat als je betekenis geeft het niet de werkelijkheid is. Je creëert jouw subjectieve werkelijkheid. Jouw waarheid. Zo creëren we allemaal onze eigen ‘waarheid’. Discussies tussen mensen gaan over verschillende subjectieve waarheden. Wie heeft er nou gelijk? En ga je voor gelijk of geluk?

Mogelijk heb je al eens gehoord van de NLP vooronderstelling: “De kaart is niet het gebied”. De plattegrond van Leiden is niet hetzelfde als de stad Leiden. Een plattegrond kan wel heel bruikbaar zijn – als deze actueel is – om mijn weg door Leiden te vinden. En als ik door Leiden loop dan is de stad toch echt heel anders dan mijn papieren kaart.

Het komt regelmatig voor dat mensen niet functionele kaarten creëren. Subjectieve werkelijkheden die mensen beperken. In plaats van dat ze ondersteunen om doelen te bereiken, plezier te hebben of gelukkig te zijn. Overtuigingen die je hebt zijn generalisaties over de werkelijkheid. Het zijn meta-evaluaties over wat waar is. Zolang overtuigingen voor je werken is dat prima. Zo vind je jouw weg wel in het leven. Zodra je merkt dat overtuigingen je beperken is het goed om ze eens onder de loep te nemen. In de wetenschap dat een overtuiging die je beperkt een constructie is die je gevangen houdt. Een ‘vloek’ die je heeft veranderd in een kikker.

Een voorbeeld van een veel voorkomende ‘vloek’ is: “Ik kan niet zingen, dansen, leren, voor mezelf opkomen, succesvol of gelukkig zijn etc.”.

Stel je zelf eens de vraag: Hoe weet je dat deze overtuiging waar is? Soms is het bewijs van een overtuiging gebaseerd op een of twee ervaringen. Iemand op school die tegen je heeft gezegd dat je niet kunt zingen. Kijk maar eens naar het voorbeeld van Christopher Maloney. En luister maar eens naar wat Christopher zegt over de totstandkoming van zijn beperkende overtuiging.

Wat zou er gebeuren als je zou zeggen: “Tot nu toe kan ik nog niet……” Zodat de ervaring uit het verleden geen ‘self fulfilling prophecy’ wordt. Om vervolgens te onderzoeken wat je nodig hebt om het te leren. Welke hulpbronnen heb je daarvoor al in huis? En wie kan je mogelijk een stukje begeleiden tijdens je leerproces? Door vervolgens in beweging te komen kun je nieuwe ervaringen opdoen. Door succeservaringen kun je beperkende overtuigingen omzetten in verruimende overtuigingen. Je zelfvertrouwen neemt toe. Je kust de prins of prinses in jezelf wakker. Taal is daarbij een krachtig hulpmiddel. Het is niet voor niets dat een van de eerste NLP-boeken de titel heeft: “Frogs into Princes”.